Y Dược Học Việt Nam
Mùa lạnh khiến phong hàn dễ xâm nhập cơ thể, gây lạnh tay chân, đau nhức, rối loạn tiêu hóa và suy giảm sức đề kháng. Y học cổ truyền sử dụng nhiều vị thuốc tính ôn nhằm hỗ trợ tuần hoàn, giữ ấm và cân bằng khí huyết.
Bằng việc hiểu rõ đặc tính từng vị thuốc, người học và người sử dụng có thể lựa chọn giải pháp làm ấm cơ thể phù hợp, an toàn và hiệu quả trong điều kiện thời tiết lạnh.
Nhóm vị thuốc ôn nhiệt mạnh giúp bổ dương, tán hàn và giữ ấm toàn thân
Trong thực hành Y học cổ truyền, nhóm vị thuốc ôn nhiệt mạnh thường được đánh giá cao khi điều trị các chứng hàn sâu, dương khí suy và lạnh từ bên trong. Theo cách nhìn của đội ngũ giảng dạy tại Cao đẳng Y Sài Gòn, việc nhận diện đúng thể hàn và mức độ suy dương là yếu tố quyết định để lựa chọn nhục quế, đại hồi hay phối hợp phù hợp, tránh dùng sai gây phản tác dụng.
Nhục quế là vị thuốc tiêu biểu với vị cay ngọt, tính đại nhiệt, có tác dụng ôn trung, bổ dương, tán hàn, dẫn hỏa quy nguyên và làm ấm kinh lạc. Nhờ đó, nhục quế thường được dùng trong các trường hợp tay chân lạnh, bụng lạnh, tiêu hóa kém, đại tiện phân lỏng hoặc đau nhức do hàn tà xâm nhập kéo dài.
Đại hồi cũng thuộc nhóm vị thuốc ôn nhiệt, có tác dụng ôn bổ thận dương, tán hàn và chỉ thống. Vị thuốc này phù hợp với người hay lạnh bụng, đau bụng do hàn và rối loạn tiêu hóa mùa lạnh, tuy nhiên cần dùng đúng liều để tránh cảm giác nóng trong và khó chịu.
Nhóm vị thuốc tán hàn, hỗ trợ tiêu hóa và làm ấm cơ thể nhanh
Bên cạnh các vị thuốc ôn nhiệt mạnh, Y học cổ truyền còn sử dụng nhóm vị có tính ấm vừa phải, tác động nhanh trong các trường hợp mới nhiễm lạnh, lạnh bụng hoặc rối loạn tiêu hóa do thời tiết lạnh. Nhóm này thường dễ sử dụng và linh hoạt trong sinh hoạt hằng ngày.
Ở góc độ bào chế và sử dụng dược liệu, gừng là vị thuốc quen thuộc nhưng đòi hỏi hiểu đúng liều và thời điểm dùng. Theo định hướng đào tạo của Cao đẳng Y học cổ truyền, sinh viên ngành dược cần nắm rõ đặc tính ôn trung tán hàn của gừng để tư vấn đúng cho người bị lạnh bụng, đầy hơi hay mới cảm lạnh, đồng thời tránh lạm dụng với người cơ địa nhiệt.
Khi sử dụng gừng dưới dạng trà, chế biến món ăn hoặc ngâm chân, cơ thể sẽ được làm ấm từ từ, cải thiện tuần hoàn và giảm cảm giác lạnh. Tuy nhiên, cần thận trọng với người cơ địa nhiệt, sốt cao hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu.
Nhóm vị thuốc hoạt huyết, giải cảm lạnh và giảm đau do phong hàn
Khi học về các chứng phong hàn gây đau nhức và ứ trệ khí huyết, sinh viên ngành dược và y sĩ thường tiếp cận nhóm vị thuốc hoạt huyết, tán hàn như xuyên khung, tía tô. Đây cũng là nội dung được chú trọng trong chương trình đào tạo tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, giúp người học hiểu rõ cơ chế giảm đau, giải cảm lạnh và ứng dụng an toàn trong thực tế.
Xuyên khung là vị thuốc hoạt huyết, tán hàn, quy vào kinh Can, Đởm và Tâm bào, thường dùng khi đau đầu, đau mỏi vai gáy và tê bì do lạnh. Khi phối hợp với các vị ấm khác trong món ăn hoặc bài thuốc, xuyên khung giúp lưu thông khí huyết và giảm đau hiệu quả.
Lá tía tô có vị cay, tính ấm, tác dụng phát hãn, giải cảm lạnh, giảm ho và tiêu đờm. Việc dùng tía tô dưới dạng nước sắc, cháo giải cảm hoặc bài thuốc ho giúp cơ thể ra mồ hôi nhẹ, giải hàn và phục hồi nhanh hơn trong những ngày thời tiết lạnh.
Việc sử dụng các vị thuốc làm ấm cơ thể trong mùa lạnh cần dựa trên thể trạng, mức độ nhiễm hàn và thời điểm sử dụng để đạt hiệu quả tối ưu. Với những thí sinh mong muốn học chuyên sâu về Y học cổ truyền và dược liệu, lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn sẽ giúp được đào tạo bài bản về lý luận, thực hành và ứng dụng an toàn các vị thuốc trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
